IMF-directeur geeft toe: “We hebben te veel geld gedrukt”

Meestal proberen centrale bankiers, politici en bureaucraten hun visie door te drukken, ook al wijkt die enigszins af van de waarheid. Maar af en toe krijgt er toch iemand last van een ‘slip of the tongue’. IMF-directeur Kristalina Georgieva had dat aan de hand tijdens een recente paneldiscussie die werd georganiseerd door CNBC. Ze gaf toe dat centrale banken wereldwijd ‘te veel geld hebben gedrukt en niet aan de gevolgen daarvan hebben gedacht’.

Wat zei Georgieva meer concreet: ”Ik denk dat we te weinig aandacht besteden aan de wet van de onbedoelde gevolgen. We nemen beslissingen met een doel voor ogen en denken zelden na over wat er kan gebeuren buiten ons gezichtsveld. Zeg maar met wat niet ons doel is. En dan worstelen we met de impact ervan, zoals nu het geval is.”

Volgens komt de IMF-topvrouw tot de kern van de zaak “Soms moet er een beslissing genomen worden die verstrekkende gevolgen kan hebben, zoals de beslissing die we hebben moeten nemen om de economie in uitzonderlijke tijden te ondersteunen. Op dat moment erkenden we dat er misschien te veel geld in omloop was en te weinig goederen, maar we hebben de beslissing over het verlagen van de rente niet echt doordacht genomen. In die zin dat we ons vooraf misschien beter zou hebben geïnformeerd over wat we bezig waren te doen.”

Maar dergelijke verklaringen zijn natuurlijk vijgen na pasen. Georgieva en alle andere economen wisten maar al te goed dat het injecteren van biljoenen in de economie de prijzen zou doen stijgen en dat de inflatie op de deur zou komen kloppen. Dit is hoofdstuk 1 van elk economisch handboek, elke beginnende economiestudent weet dit. Door de geldhoeveelheid uit te breiden, worden de prijzen hoger dan ze anders zouden zijn. Je wist gewoon dat dit zou gebeuren. Maar de mensen die belast zijn met het runnen van de wereldeconomie deden dat blijkbaar niet. Of hebben ze ons iets wijsgemaakt? Deze mensen zijn ofwel enorm incompetent, of ze liegen tegen ons. Hoe dan ook, het zijn ‘slechte economen’ zoals dit wordt gedefinieerd door Frédéric Bastiat.

Tussen een goede en een slechte econoom ligt het verschil in feit dat de ene alleen rekening houdt met het zichtbare effect; de andere houdt rekening met zowel de effecten die worden waargenomen als met de effecten die moeten worden voorzien.” Maar daarmee is nog niet alles gezegd.

Hoewel Georgieva een fout toegeeft, onthult de rest van haar commentaar dat ze de les niet heeft geleerd. Eigenlijk zegt ze: “Oeps! We hebben het verprutst omdat we geen rekening hielden met de onbedoelde gevolgen. Maar we gaan het de volgende keer beter doen, want onze focus komt nu precies op het juiste moment goed te liggen.”

Georgieva, Powell, Biden, LaGarde en het hele stel van deze centrale planners begrijpen niet dat het voor hen onmogelijk is om rekening te houden met alle onbedoelde gevolgen van een bepaald beleidsvoorschrift. Daarom is centrale planning altijd gedoemd te mislukken.

Econoom F.A. Hayek kwam tot de kern van het probleem in zijn baanbrekende paper, “The Use of Knowledge in Society.” In een notendop concludeerde Hayek dat centrale planning altijd zal mislukken, omdat het voor de centrale planners onmogelijk is om over alle informatie te beschikken die nodig is om rekening te houden met alle gevolgen van een bepaald beleid. Allemaal goed en wel, maar wij zitten nu opgescheept met de gevolgen van de ondoordachte monetaire politiek die Georgieva en haar collega’s hebben uitgevoerd. En die gevolgen kunnen zwaar zijn.