Panikerende ECB worstelt om controle over markten terug te krijgen

Als bewakers van stabiliteit in prijzen en financiële markten, is het laatste woord waarmee centrale bankiers geassocieerd willen worden “paniek”. Toch is dat precies de term die door twee vooraanstaande Europese Centrale Bank watchers wordt gebruikt om de boodschap te beschrijven die door ECB-president Christine Lagarde is overgebracht sinds ze de deur opende voor een renteverhoging in 2022 om de recordhoge inflatie te beteugelen.

Beleggers zagen de woorden van Lagarde vorige week – die eigenlijk uit de lucht kwamen vallen aangezien ze eerder een renteverhoging dit jaar zo goed als uitgesloten had – als een signaal dat de ECB haar beleid spoedig (wat is spoedig?) zou aanscherpen, waardoor de leenkosten in de eurozone met 19 landen de hoogte in schoten. De rendementen op staatsobligaties hebben vervolgens hun winsten kunnen vasthouden, ook al probeerde Lagarde later haar woorden te verduidelijken en te verzachten.

“Er kan maar één conclusie zijn: de communicatiemissie is compleet mislukt. Dat wijst in de richting van paniek'”, aldus ING-econoom Carsten Brzeski op Twitter. Hij wees op het contrast met Lagarde’s voorganger Mario Draghi, die in 2012 de dreigende speculatie over het uiteenvallen van de euro deed stoppen met slechts drie woorden – “whatever it takes”. “Als je de huidige situatie vergelijkt met het Draghi-tijdperk, is het extreem moeilijk voor de markt om aan de weet te komen naar wie ze moeten luisteren”, zo stelde Brzeski eraan toe.

Het vertrouwen van beleggers in de communicatie van een centrale bank is misschien wel het meest waardevolle bezit als het gaat om het managen van marktverwachtingen, iets waar alle centrale bankiers, inclusief ook Draghi, mee hebben geworsteld.

Maar een domme verspreking bij het begin van de coronaviruspandemie, toen Lagarde verklaarde dat de ECB er niet was om de obligatiespreads voor probleemlanden te dichten, heeft ertoe geleid dat ze veel van haar credibiliteit heeft verloren.

Haar uitdaging wordt nog vergroot door de grillen van een pandemische economie en haar wens om een ​​publieke consensus onder de beleidsmakers van de ECB te behouden. Bronnen hebben Reuters verteld dat een aanzienlijke minderheid van beleidsmakers die een agressieve houding aannemen ten aanzien van inflatie, tijdens de vorige vergadering een begin wilden maken van het terugdraaien van de stimuleringsmaatregelen.

“Lagarde raakte in paniek en verschoof wat haar uitspraken betreft naar de agressieve kant om een ​​terugkeer naar het Draghi-tijdperk van publieke onenigheid (vooral in Duitsland) te voorkomen”, zei Erik F. Nielsen, hoofdadviseur economie van UniCredit, in een rapport. Hij voegde eraan toe in een interview: “Als de instelling wordt geleid door een president die als een jo-jo heen en weer zwaait, is het moeilijk om een ​​consistente boodschap te geven.”